Çilingir Sofrası Ne Demek

Ertuğrul Özkök, Pazar yazısını okuduğu kitaptaki bilgileri okurlarına aktarmak suretiyle bedavaya getirmiş.




Kitaptan öğrendiklerini anlattıktan sonra bir de "Yiyecek İçecek Sözlüğü" yazıvermiş. Fakat bu sözlüğü de kitaba dayanarak mı yazmış, kafasından mı yazmış, orası belli değil.



Her halükarda, bilgi hatası yapmış olduğu için ilgi alanımıza giriyor.



İşte o sözlük:


Yazarımızın anlattığı hikaye yaygın bir 'halk etimolojisi' hikayesidir. Bu konudaki bir diğer rivayet ise çeşnigir sofrası ifadesinin zamanla çilingir sofrası haline geldiği şeklindedir, ki bu da hem ikna edicilikten uzak hem de dönüşüm bakımından mesnetsizdir.

Kelimelerin Soyağacı adlı eserde de belirtildiği üzere bugün anahtar ustası anlamında kullandığımız çilingir Farsça "demir aksamı ustası" anlamındaki çelangar (چيلانگار)kelimesinden geliyor.

Çilingir sofrası derkenki çilingir ise ayrı bir kökene sahiptir. Kelimelerin Soyağacı'nda da belirttiği üzere bu ifadeye ayrı bir sözlük maddesi şeklinde ilk olarak Ahmet Vefik Paşa eseri Lehçe-i Osmanî'de rastlıyoruz.


Bu kelimenin kökeni ise Farsçada "şölen veren" anlamına gelen, Moğolca-Farsça kırması şelan+gar ( شيلانگار ) kelimesidir.

Şölen verildiğinde kurulan sofra kuşkusuz övülmeye değer bir sofradır. İşte çilingir sofrası da hanların, beylerin verdiği yemeklerin büyüklüğündeki sofra demektir.

İstanbul'da Kaç Trafik Polisi Var

Can Ataklı yazısında İstanbul'un bitmek bilmeyen trafik problemini ele almış.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'ndeki yol bakım çalışmaları için bazı şeritlerin trafiğe kapanmasına kendince çözümler üretmiş.

"Sahipsiz İstanbul'da trafiği çözmek zor değil" başlıklı yazısında meseleye çözümler üretirken sorunun temeline inmeye çalışmış: İstanbul'daki trafik polisi sayısını sorgulamış.

Gerisini yazarın kendisinden okuyalım:


2012 yılında Türkiye'nin ulusal gazetelerinden birinde yazan, İstanbul'un trafik sorununu çözecek olan köşe yazarımız nasıl bir arama yaptı da söz konusu rakamı bulamadı bilemiyoruz ama biz (reklam yapmak gibi olmasın) Google'da "İstanbul" ve "trafik polisi var" anahtar kelimelerini kullanıp 2006'dan 2010'a kadarki rakamlara kolaylıkla ulaştık.

Eldeki en güncel veri İstanbul'un trafikten sorumlu İl Emniyet Müdür Yardımcısı Oktay Bulduk'un verdiği rakamlar: İstanbul'da toplam 33 bin polis görev yapıyor ve bunların 2700'ü trafikte görevli.

Yazarımız trafik polisi sayısının yetersiz olduğunu da ileri sürmüş.

İstanbul'daki trafik polisi sayısının yeterliliği konusunda da elimizde veri mevcut: Prof. Dr. Haluk Gerçek'in verdiği rakamlara göre 2006 yılında İstanbul'daki 2 bin trafik polisi görev yapmaktayken Londra'da 800 trafik polisi, New York'da ise 1000 trafik polisi görev yapmaktadır.

Bir başka deyişle, her biri İstanbul'dan çok daha fazla taşıta sahip olan Londra'ya 800 trafik polisi, New York'a 1000 trafik polisi yetmekteyken İstanbul'a 2 bin trafik polisi yetmemektedir. Çünkü mesele polis sayısının yetersizliği değil altyapı meselesidir. Bkz. İstanbul'un Ulaşım Sorunu Konulu Söyleşi